Sự thật doanh nghiệp kêu lỗ vì tỷ giá

Khoản lợi có được do chênh lệch giá lãi suất vay giữa VND và USD khiến nhiều doanh nghiệp “lao” vào vòng xoáy đặt cược, đánh bạc với tỷ giá. Hai năm vừa qua, doanh nghiệp được lợi quá nhiều và bây giờ, biến động tỷ giá đã đẩy họ vào rủi ro, kêu lỗ.

Thấy lợi, “đua” vay ngoại tệ 

Cuối năm 2014, khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN)) ban hành Thông tư 29 nhằm “siết” lại quy định cho vay ngoại tệ, nhiều doanh nghiệp (DN) lập tức lên tiếng phản đối. Khi đó, trước sức ép của dư luận, bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Thống đốc NHNN phải đăng đàn trấn an. Và thay vì đã quyết hai nhóm đối tượng đáng lẽ sẽ hạn chế không được vay ngoại tệ sau 31/12/2014 là các DN xuất nhập khẩu xăng dầu, DN sản xuất hàng trong nước phục vụ xuất khẩu, lập tức NHNN buộc phải “nới room” gia hạn cho các DN này đến hết 31/12/2015.

Thời điểm đó, bà Hồng cho biết, dư nợ ngoại tệ chiếm khoảng 30% trong số tổng dư nợ toàn ngành, trong đó, vay ngoại tệ về xăng dầu chiếm khoảng 6%; còn các DN vay vốn ngoại nhưng sản xuất hàng trong nước chủ yếu rơi vào các DN sản xuất thủy sản. Việc NHNN “siết” DN vay ngoại tệ tràn lan theo bà Hồng xuất phát từ mục tiêu muốn “nắn dòng”, vay vốn ngoại tệ để hạn chế rủi ro tiềm ẩn và tình trạng đô la hóa.

Chênh lệch lãi suất giữa USD và VND hấp dẫn đã khiến nhiều DN lao vào vay ngoại tệ. Ảnh: Hồng Vĩnh.

Có dịp tới thăm và mục sở thị một doanh nghiệp sản xuất chế biến tinh dầu dừa và các sản phẩm về dừa xuất khẩu lớn nhất tỉnh Sóc Trăng, trò chuyện với phóng viên Tiền Phong, chị Nguyễn Phương, chủ doanh nghiệp thừa nhận, do tỷ giá ổn định lại có nguồn thu ngoại tệ đều nên công ty của vợ chồng chị luôn chọn giải pháp vay vốn bằng ngoại tệ, sau đó quy đổi ra tiền đồng để chi cho mua nguyên liệu, trả lương công nhân hay mở rộng nhà xưởng, máy móc.

“Vay USD lãi suất rẻ hơn rất nhiều, thấy có lợi thì tôi vay thôi”- chị Phương cho biết.

Còn bà Nguyễn Ánh Vân, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Bưu điện Liên Việt lại cho hay, năm 2013, 2014, tỷ giá ổn định chỉ tăng 1-2% đã mang lại sự dễ chịu “chưa từng có” với các DN có nhu cầu làm ăn, giao thương và vay mượn ngoại tệ. Với lãi suất tiền vay USD chỉ 2,5 - 5%/năm (tùy kỳ hạn ngắn dài)  và  nguồn cung ngoại tệ dồi dào của các ngân hàng thì so sánh với mức lãi suất 7-8% ngắn hạn và 10-12% dài hạn của VND, kể cả khi đã cộng 2% biên độ (tỷ giá điều chỉnh) vay xong lập tức quy đổi tiền đồng, DN vẫn  có lời ít nhất 5%- 7%.

“Lợi nhuận này trong kinh doanh chúng tôi gọi là lãi hạch toán tài chính, chứ không phải lãi do sản xuất hay thương mại mang lại. Khoản này về nguyên tắc  có thể mất đi cùng với sự biến động tỷ giá bất cứ lúc nào”- bà Vân cho biết.

Lỗ hạch toán, chưa phải tiền tươi

Sau động thái điều chỉnh tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng của NHNN thêm 1% và nới biên độ lên +/-3%, đến nay, VND đã mất giá khoảng 3-4% so với các đồng tiền lớn như USD, EUR, JPY. Điều này ảnh hưởng khá nặng nề tới các DN có khoản vay nợ ngoại tệ.

Trên sàn niêm yết, những công ty có doanh thu bằng nội tệ bị ảnh hưởng nhiều nhất xét về mặt lợi nhuận kế toán, xuất phát từ khoản lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại các khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ gồm: Nhiệt điện Phả Lại (PPC) với dư nợ vay hơn 25 tỉ Yen (Nhật Bản), Xi măng Hà Tiên (HT1) với dư nợ vay 72 triệu Euro (EU), Nhiệt điện Nhơn Trạch 2 (NT2) với dư nợ 134,8 triệu USD và 123,2 triệu Euro. Tuy nhiên, theo phân tích của giới chứng khoán, thực tế phần lớn khoản lỗ này mới chỉ là khoản lỗ hạch toán chứ không phải là khoản lỗ tiền tươi thóc thật.

Tiếp câu chuyện nhiều DN kêu lỗ cả ngàn tỷ đồng vì thay đổi tỷ giá, Tổng giám đốc một ngân hàng cổ phần đóng trên địa bàn Hà Nội bật mí với PV Tiền Phong: Bản chất của nhiều DN tranh thủ vay ngoại tệ để hưởng chênh lệch chỉ là mất đi phần hưởng lợi từ lãi suất VND và USD.

Cụ thể hơn, vị này đơn cử: “Có DN lớn thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng thủy điện bên Lào và bản chất là bán điện về Việt Nam thu tiền đồng. Tuy nhiên, do nằm trong đối tượng được vay đầu tư nên DN đó cứ vay ngoại tệ rồi chuyển đổi cho lời tới ít nhất 5% lãi suất. Chưa kể, có DN còn tìm cách chia nhỏ các sản phẩm dự án ra để lọt vào danh sách được vay ngoại tệ”.

Theo bà Nguyễn Ánh Vân, trong Business Plan (Kế hoạch kinh doanh), các DN  luôn có dự toán  chi phí bù chênh lệch tỷ giá  (như 3 năm vừa qua là tính thêm 2% này vào dự phòng hạch toán chi phí và trên thực tế họ phải ký quỹ ngân hàng 2% này - PV). “Tuy nhiên ngay cả khi tỷ giá rơi vào tình thế bất khả kháng tăng thêm 2% và +_ 3% biên độ như hiện tại, thì ngay cả khi đã cộng hết 5% vào, nếu DN vay ngoại tệ và chuyển đổi tiền đồng sử dụng thì trên thực tế, DN không hề lỗ”- bà Vân khẳng định.

“Lâu nay, các DN đã hưởng lợi rất nhiều từ chênh lệch vay USD so với VND bởi đã tiết giảm chi phí và đưa vào lợi nhuận của DN. Việc kêu lỗ đang dấy lên lo ngại các DN lợi dụng việc tăng tỉ giá để đổ lỗi cho việc không có kế hoạch dài hạn trong kinh doanh và viện cớ đó để tăng giá điện”, ông Trương Văn Phước,  Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính nhấn mạnh trước động thái các “ông lớn” đồng loạt kêu lỗ, vì tỷ giá và đề nghị tính khoản chênh lệch tỷ giá này vào giá thành điện ngày 3/9 vừa qua.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

Read more »

Ngân hàng rục rịch tăng lãi suất

Ngày cuối tuần, giá USD trong các ngân hàng (NH) thương mại tiếp tục ổn định theo hướng hạ nhiệt so với mức trần biên độ, phổ biến ở mức mua vào 22.445 đồng/USD và bán ra 22.505 đồng/USD. Dù vậy, theo một số tổ chức tài chính quốc tế và NH ở Việt Nam, tiền đồng có thể chịu áp lực giảm giá thêm trong trường hợp NH Trung ương Trung Quốc tiếp tục phá giá đồng nhân dân tệ hoặc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất trong năm nay.

Lãi suất huy động nhích nhẹ

Để chủ động dẫn dắt và linh hoạt ứng phó với biến động thị trường, NH Nhà nước đã điều chỉnh tăng tỉ giá thêm 1% và nới biên độ giao dịch lên ±3% nhưng áp lực  tỉ giá vẫn còn rất lớn. Ngân hàng HSBC Việt Nam dự báo cuối năm nay, tỉ giá USD/VNĐ sẽ ở mức 22.800 đồng/USD và cuối năm 2016 là 23.300 đồng/USD.

Chuyên gia kinh tế khuyến cáo các ngân hàng cần thận trọng khi tăng lãi suất trong bối cảnh hiện nay Ảnh: Tấn Thạnh

Đầu tháng 9, một số NH thương mại cổ phần đã niêm yết biểu lãi suất mới, theo hướng nhích nhẹ lãi suất huy động ở kỳ hạn ngắn thêm từ 0,1%-0,3%/năm. Lãnh đạo một NH cổ phần có hội sở tại TP HCM cho biết NH ông cũng phải tăng nhẹ lãi suất để thu hút tiền gửi từ dân cư. Áp lực tăng lãi suất là có thực, không hẳn vì tỉ giá tăng làm nhu cầu nắm giữ tiền đồng giảm mà thị trường bất động sản phục hồi nhanh, cầu tín dụng từ nay đến cuối năm cao nên cần huy động đầu vào để bảo đảm tốt thanh khoản.

TS Cấn Văn Lực, Phó Tổng Giám đốc NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, phân tích có thể do một số NH cổ phần nhỏ muốn cạnh tranh thu hút người gửi tiền nên điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất huy động. Thực tế vừa qua, khi tỉ giá biến động, khách hàng có rút tiền tiết kiệm chuyển sang kênh đầu tư vàng, bất động sản, ngoại tệ… nhưng số này không nhiều. Hiện tỉ lệ cho vay/huy động ở mức cân bằng dưới 80%-85% cho thấy thanh khoản của các NH vẫn tốt.

Hơn nữa, giá USD tăng mạnh sau khi tỉ giá tăng nên nhiều người thấy tiền đồng mất giá nhưng ở đây là trong mối tương quan với USD và các loại ngoại tệ khác. Còn trong nước, lạm phát từ đầu năm đến nay vẫn được kiểm soát tốt và giá hàng hóa theo xu hướng giảm, giá xăng cũng vừa giảm thêm nên giảm bớt áp lực lên lãi suất.

Khó giảm thêm lãi suất cho vay

Chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho rằng không có lý do gì để tăng lãi suất vào thời điểm này. Việc NH Nhà nước nới biên độ lên ±3% bên cạnh điều chỉnh tăng tỉ giá là biện pháp linh hoạt và hợp lý trong bối cảnh hiện tại. Ngay sau tỉ giá tăng, tâm lý thị trường có dao động, một bộ phận chuyển từ tiền gửi tiết kiệm sang nắm giữ USD và kênh đầu tư khác nhưng hiện tượng này chỉ diễn ra trong khoảng tuần đầu tiên điều chỉnh tỉ giá. Đến nay, giá vàng, USD trong các NH thương mại đã ổn định trở lại, lạm phát 8 tháng đầu năm chỉ tăng 0,83% so với cùng kỳ năm trước và ở mức rất thấp nên các NH phải thận trọng trong điều chỉnh lãi suất.

Trong báo cáo kinh tế vĩ mô 8 tháng đầu năm, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia cũng đánh giá 2 lần điều chỉnh tỉ giá và nới biên độ của NH Nhà nước vừa qua khiến lạm phát có thể tăng thêm 0,2 điểm %, là mức tăng không đáng kể. Do đó, ủy ban này giữ nguyên dự báo lạm phát cơ bản năm nay khoảng 3%. Với mức độ giảm giá của đồng nhân dân tệ vừa qua và nếu từ nay đến cuối năm, Trung Quốc không phá giá thêm đồng nhân dân tệ thì không trực tiếp ảnh hưởng nhiều đến thị trường tiền tệ và kinh tế Việt Nam. Việt Nam chưa nên điều chỉnh chính sách lớn và điều chỉnh kế hoạch kinh tế - xã hội. Cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế Trung Quốc cũng như chính sách tiền tệ của nước này để có phản ứng thích hợp.

Phó Tổng Giám đốc NH TMCP Sài Gòn Thương Tín Phan Đình Tuệ cho biết trên thực tế, do cạnh tranh gay gắt nên nhiều NH đã chủ động giảm lãi suất cho vay ngay từ đầu năm. Một vài khoản vay lãi suất còn bằng hoặc thấp hơn lãi suất huy động do NH cân đối nguồn vốn dựa trên cung cầu và nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Với động thái tăng nhẹ lãi suất tiền gửi mới đây, lãnh đạo một số NH cho rằng thị trường không nên quá lo ngại lãi suất cho vay sẽ tăng theo vì áp lực cạnh tranh giữa các NH đang rất lớn. Có điều, mục tiêu giảm lãi suất trung dài hạn thêm 1%-1,5%/năm của NH Nhà nước đưa ra từ đầu năm khó đạt được. Hiện tỉ lệ lãi cận biên của các NH tương đối thấp, chỉ từ khoảng 2,5%-2,7%, lại thêm áp lực xử lý nợ xấu nên khó giảm thêm lãi suất cho vay. Bởi khi đó, NH sẽ khó bảo đảm mục tiêu lợi nhuận đề ra và không đủ bù đắp rủi ro trong hoạt động tín dụng.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

Read more »